مقالات درحال ویرایش                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

Ethics code: IR.SHAHED.REC.1401.093

XML English Abstract Print


1- دانشگاه شاهد
2- دانشگاه تربیت مدرس
چکیده:   (249 مشاهده)
پژوهش ها حاکی از اثربخشی طرحواره درمانی و ذهن اگاهی در اختلالات مختلف هستند.. از سوی دیگر امکان سنجی ترکیب درمان ذهن آگاهی و طرحواره درمانی در فرهنگ ایران، مخصوصا در کاهش علایم اختلال اضطراب اجتماعی و تغییر طرحواره ها و افزایش ذهن اگاهی، بررسی نشده است. هدف این پژوهش، بررسی کارامدی پروتکل طرحواره درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی در کاهش علایم، تغییر طرحواره های ناسازگار اولیه و افزایش ذهن آگاهی دو بیمار مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی بود.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع تک موردی، نوع نمونه گیری در دسترس  و جامعه اماری از بین دانشجویان 19 تا 30 ساله مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی دانشگاه های تهران بود. 2 نفر که در پرسشنامه هراس اجتماعی (کانور و دیویدسون، چورچیل، چیرود، فوآ، ویسلر، 2000) نمره 28 و بالاتر به دست آوردند و به وسیله مصاحبه بالینی ساختاریافته برای تشخیص اختلالات محور 1 مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی تشخیص داده شدند انتخاب شدند. پروتکل درمانی توسط محقق (نویسنده اول)  روی آن‌ها اجرا شد. بیماران با پرسشنامه پنج وجهی ذهن آگاهی (بائر، اسمیت، هاپکینز، کرتمیر،تونی، 2006)، پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه (یانگ، 2005) مورد ارزیابی قرار گرفتند. ازمودنی ها پیش از مداخله، در پایان جلسات 4، 8، 9، 10 نیز مجدد به پرسشنامه ذهن اگاهی، طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ  و نیز هراس اجتماعی پاسخ دادند. تحلیل داده ها ، به صورت دیداری، طراز، روند، و تغییرپذیری داده ها، کیفیت تغییر، تغییر نسبی، تغییر میانه، تغییر میانگین، درصد نقاط همپوش، نسبت نقاط بهبود مرحله درمان، نسبت نقاط بهبود خط پایه، تفاوت میزان بهبودی، درصد داده های عبور کننده از میانه، درصد داده های عبورکننده از خط روند، درصد داده های غیرهمپوش و درصد داده های همپوش، شاخص تغییر پایا، شاخص تفاوت میانگین استاندارد با استفاده از نرم افزار  R انجام گرفت.
یافته ها: در اضطراب اجتماعی برای هر دو نفر، تمام نمرات مشاهده شده (100%=PND) و هیچ نمره ای در محدوده خط پایه مشاهده نشد (0=POD). مقدار شاخص تغییر پایا نیز نشان دهنده معناداری تغییرات مشاهده شده بود (53/34= RCI). از طرفی، شاخص اندازه اثر نیز از اثربخشی ویژه درمان در بهبود اضطراب اجتماعی حمایت کرد (75/26=SMD). در ارتباط با ذهن آگاهی نیز برای هر دو شرکت کننده، تمام نمرات مرحله درمان بالاتر و خارج از محدوده مرحله خط پایه بوده (100%=PND) و هیچ نمره ای در محدوده خط پایه مشاهده نشد (0=POD). در اینجا نیز شاخص تغییر پایا از معناداری تغییرات (54/54=RCI) و شاخص تفاوت میانگین استاندارد از کارامدی ویژه درمان در افزایش ذهن آگاهی (25/42=SMD) حمایت کرد. در تمام ابعاد طرحواره  های ناسازگار اولیه (شامل تنبیه، استانداردهای سخت گیرانه، بی اعتمادی، نقص-شرم، استحقاق و شکست) درمان توانسته سطوح نمرات مشاهده شده مرحله درمان را به طور کامل پایین از مرحله خط پایه بیاورد. این باعث شده تمام نمرات درمان خارج از محدوده نمرات خط پایه و پایین تر از آن باشند (100%=PND ) و هیچ مورد از مشاهدات مرحله درمان در دامنه خط پایه قرار نگیرد (0=POD). این شواهد در کنار مقادیر سایر شاخص ها و بویژه مقادیر بالای SMD به خوبی از موفقیت ویژه درمان در بهبود سطح برخی از طرحواره های ناسازگار اولیه حمایت کرده اند (به ترتیب برای نفر اول و دوم در طرحواره بی اعتمادی: 50/6=SMD و 75/12=SMD؛ طرحواره نقص: 25/5=SMD و 00/9=SMD؛ طرحواره شکست: 50/6=SMD و 00/11=SMD؛ طرحواره استانداردهای سرسختانه: 25/8=SMD و 50/13=SMD؛ طرحواره استحقاق: 25/6=SMD و 00/8=SMD؛ برای طرحواره تنبیه: 75/5=SMD و 00/8=SMD). البته، مقادیر بالا در شاخص تغییر پایا از معناداری تغییرات مشاهده شده حمایت کردند (به ترتیب برای نفر اول و دوم در طرحواره بی اعتمادی: 39/8=RCI و 46/16=RCI؛ طرحواره نقص: 78/6=RCI و 62/11=RCI؛ طرحواره شکست: 39/8=RCI و 20/14=RCI؛ طرحواره استانداردهای سرسختانه: 65/10=RCI و 43/17=RCI؛ طرحواره استحقاق: 07/8=RCI و 33/10=RCI؛ برای طرحواره تنبیه: 42/7=RCI و 33/10=RCI).
نتیجه گیری:موفقیت پروتکل طرحواره درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی در مورد اختلال اضطراب اجتماعی در این پژوهش، با در نظر گرفتن محدودیت های تحقیق، زمینه پژوهش های بالینی گسترده تردر مورد اثر بخشی پروتکل یاد شده را فراهم می سازد. بر اساس یافته های این پژوهش کارامدی پروتکل طرحواره درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی در کاهش علایم اضطراب اجتماعی، تغییر طرحواره های ناسازگار اولیه و افزایش ذهن آگاهی در دو بیمار مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی محرز شد.

     
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: روانشناسی

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله مطالعات ناتوانی (علمی- پژوهشی) می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Middle Eastern Journal of Disability Studies

Designed & Developed by : Yektaweb