logo
جلد 15 - شماره سال ۱۴۰۴                   ‫جلد (15): 119 | برگشت به فهرست نسخه ها

Ethics code: IR.US.PSYEDU.REC.1403.117

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Norouzi M, Sarafraz M R, Manouchehri M. The Lived Experience of Patients With Psychosomatic Disorders in the Transition From Biomedical to Psychological Treatment: A Qualitative Study. MEJDS 2025; 15 (0) :119-119
URL: http://jdisabilstud.org/article-1-3706-fa.html
نوروزی مهتاب، سرافراز مهدی رضا، منوچهری مهدی. تجربهٔ زیستهٔ بیماران سایکوسوماتیک در گذار از درمان‌های زیست‌پزشکی به روان‌شناختی: یک مطالعهٔ کیفی. مجله مطالعات ناتوانی. 1404; 15 (0) :119-119

URL: http://jdisabilstud.org/article-1-3706-fa.html

تجربهٔ زیستهٔ بیماران سایکوسوماتیک در گذار از درمان‌های زیست‌پزشکی به روان‌شناختی: یک مطالعهٔ کیفی
مهتاب نوروزی1 ، مهدی رضا سرافراز*2 ، مهدی منوچهری3
1- دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- دانشیار روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3- استادیار، واحد علوم‌پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده:   (512 مشاهده)

چکیده
زمینه و هدف: اختلالات سایکوسوماتیک از پیچیده‌ترین حوزه‌های تشخیصی‌درمانی ‌است و در مرز میان رویکردهای زیست‌پزشکی و مداخلات روان‌شناختی قرار می‌گیرد. هدف پژوهش حاضر، تبیین تجربهٔ زیستهٔ بیماران سایکوسوماتیک در گذار از درمان‌های زیست‌پزشکی به مداخلات روان‌شناختی و شناسایی عوامل تداوم‌بخش یا تسهیل‌کنندهٔ علائم بود.
روش‌بررسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی‌بر نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام پذیرفت. دوازده بیمار با علائم جسمانی پایدار بدون علت پزشکی مشخص و سابقهٔ دریافت روان‌درمانی، با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها ازطریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود و داده‌ها با روش مقایسهٔ مستمر در سه مرحله کدگذاری باز و محوری و انتخابی تحلیل شد. رعایت اصول اخلاقی پژوهش، مدنظر قرار گرفت و رضایت آگاهانه از مشارکت‌کنندگان اخذ شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجربه استخراج سه محور اصلی شد: ۱. عوامل مرتبط با نظام درمانی ازجمله تشخیص‌های متناقض، ارتباط غیرهمدلانه، مسیر درمانی نامنسجم؛ ۲. عوامل فردی-هیجانی شامل اضطراب مزمن، سبک‌های دلبستگی ناایمن، الگوهای دفاعی و شیوهٔ معنابخشی بیمار به علائم؛ ۳. کیفیت حمایت اجتماعی، به‌ویژه نقش اعتباربخشی یا سرزنش خانواده. تعامل این محورها در تداوم یا کاهش علائم نقش تعیین‌کننده‌ای داشت.
نتیجه‌گیری: مشخص شد، تجربهٔ بیماران سایکوسوماتیک حاصل تعامل هم‌زمان ساختارهای نظام درمانی و ظرفیت‌های هیجانی فرد و کیفیت روابط حمایتی است؛ همچنین دستیابی به درمان مؤثر مستلزم رویکردی یکپارچه و چندتخصصی و حساس به ابعاد هیجانی و فرهنگی بیماران است.

واژه‌های کلیدی: اختلالات روان‌تنی، تجربهٔ زیسته، نظریه‌پردازی داده‌بنیاد، درمان روان‌شناختی، گذار درمانی
متن کامل [PDF 357 kb]   (100 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: روانشناسی
فهرست منابع
1. Abbass A, Kisely S, Kroenke K. Short-term psychodynamic psychotherapy for somatic disorders. Psychother Psychosom. 2009;78(5):265–74. [DOI]
2. Ciechanowski P, Walker EA, Katon W. Attachment theory and somatization: an integrative review. Psychosom Med. 2002;64(6):660–7. [DOI]
3. Brown RJ. Psychological mechanisms of medically unexplained symptoms: an integrative conceptual model. Psychol Bull. 2004;130(5):793–812. [DOI]
4. Kroenke K. Efficacy of treatment for somatoform disorders: a review of randomized controlled trials. Psychosom Med. 2007;69(9):881–8. [DOI]
5. Kroenke K. Patients presenting with somatic complaints: epidemiology, psychiatric co‐morbidity and management. Int J Methods Psych Res. 2003;12(1):34–43. [DOI]
6. Wortman MSH, Van Der Wouden JC, Twisk JWR, Visser B, Assendelft WJJ, Van Der Horst HE, et al. Effectiveness of psychosomatic therapy for patients with persistent somatic symptoms: Results from the CORPUS randomised controlled trial in primary care. J Psychosom Res. 2023;167:111178. [DOI]
7. Creed F, Barsky A. A systematic review of the epidemiology of somatisation disorder and hypochondriasis. J Psychosom Res. 2004;56(4):391–408. [DOI]
8. Henningsen P, Gündel H, Kop WJ, Löwe B, Martin A, Rief W, et al. Persistent physical symptoms as perceptual dysregulation: a neuropsychobehavioral model and its clinical implications. Psychosom Med. 2018;80(5):422–31. [DOI]
9. Henningsen P. Still modern? developing the biopsychosocial model for the 21st century. J Psychosom Res. 2015;79(5):362–3. [DOI]
10. De Gucht V, Maes S. Explaining medically unexplained symptoms: toward a multidimensional, theory-based approach to somatization. J Psychosom Res. 2006;60(4):349–52. [DOI]
11. Leichsenring F. Effectiveness of long-term psychodynamic psychotherapy: a meta-analysis. JAMA. 2008;300(13):1551. [DOI]
12. Abbass A, Haghiri B. Intensive short-term dynamic psychotherapy for functional somatic disorders: a scoping review. Clin Neuropsychiatry. 2025;22(2):111–20. [DOI]
13. Kirmayer LJ, Young A. Culture and somatization: clinical, epidemiological, and ethnographic perspectives. Psychosom Med. 1998;60(4):420–30. [DOI]
14. Lane RD, Weihs KL, Herring A, Hishaw A, Smith R. Affective agnosia: expansion of the alexithymia construct and a new opportunity to integrate and extend Freud’s legacy. Neurosci Biobehav Rev. 2015;55:594–611. [DOI]
15. Wortman MSH, Olde Hartman TC, Van Der Wouden JC, Dankers S, Visser B, Assendelft WJJ, et al. Perceived working mechanisms of psychosomatic therapy in patients with persistent somatic symptoms in primary care: a qualitative study. BMJ Open. 2022;12(1):e057145. [DOI]
16. Torp NC, Højgaard DR, Aalberg M, Hybel KA, Skarphéðinsson GÁ, Thomsen PH, et al. The role of treatment expectations in predicting treatment outcomes: examining clinical and demographic influences. Nord J Psychiatry. 2025;79(6):462–71. [DOI]
17. Sharpe M, Carson A. “Unexplained” somatic symptoms, functional syndromes, and somatization: do we need a paradigm shift? Ann Intern Med. 2001;134(9):926–30. [DOI]
18. Kapos FP, Hoeger Bement M, Sluka KA. Social determinants and consequences of pain. J Pain. 2024;25(5):e145–e158.
19. Lumley MA, Schubiner H. Emotional awareness and expression therapy for chronic pain: rationale, principles and techniques, evidence, and critical review. Curr Rheumatol Rep. 2019;21(7):30. [DOI]
20. Uchino BN. Social support and health: a review of physiological processes potentially underlying links to disease outcomes. J Behav Med. 2006;29(4):377–87. [DOI]
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.