مجله مطالعات ناتوانی (علمی- پژوهشی)
مقالات در دست انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: 123148104206326212041162711590
حامد موسی پور*1 
، رضا کچوپیان جوادی2 ، محسن محمدی3
، رضا کچوپیان جوادی2 ، محسن محمدی3
1- گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3- گروه مشاوره، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران
2- دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3- گروه مشاوره، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران
چکیده: (9 مشاهده)
چکیده
زمینه و هدف: با افزایش جمعیت سالمندی در ایران، نیاز به توسعه نظام‌مند خدمات مشاوره و روان‌درمانی سالمندان بیش از پیش احساس می‌شود. هم‌زمان، تحولات نظری، فناورانه و اجتماعی در سطح جهانی بر پیچیدگی این حوزه افزوده و ضرورت آینده‌نگاری و برنامه‌ریزی راهبردی برای خدمات مشاوره سالمندی را برجسته ساخته است. هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های مؤثر بر آینده مشاوره سالمندی در ایران و طراحی سناریوهای محتمل برای هدایت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی این خدمات تا افق ۱۴۲۰ بود.
روش بررسی: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و آینده‌پژوهانه و بر پایه چارچوب STEEP انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه‌های اثرگذاری–عدم‌قطعیت گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری تماتیک، تحلیل ماتریس اثرات متقابل و نرم‌افزار Scenario Wizard انجام گرفت. در فرایند تحلیل، ۱۳۷ مفهوم اولیه به ۴۱ پیشران و در نهایت به ۱۳ پیشران کلیدی تقلیل یافت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد ۱۳ پیشران کلیدی بر آینده مشاوره سالمندی در ایران اثرگذار هستند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به گسترش نظریه‌های مبتنی بر مغز، متنوع‌شدن تقاضای خدمات، تغییر الگوی ارائه مشاوره، ظهور روش‌های درمانی نوین و افزایش رقابت میان کلینیک‌ها اشاره کرد. بر اساس این پیشران‌ها، سه سناریوی قوی طراحی شد که در میان آن‌ها سناریوهای «نظام نوین مشاوره» و «بازآفرینی مشاوره» بالاترین میزان سازگاری و روایی را کسب کردند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر ضرورت تدوین سیاست‌های راهبردی، بازنگری در آموزش تخصصی مشاوران، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال همراه با تضمین عدالت دسترسی و تقویت چارچوب‌های اخلاقی و حفاظت از داده‌ها تأکید دارند. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای توسعه برنامه‌های آموزشی تخصصی، طراحی خدمات نوین مشاوره‌ای و بازتعریف حمایت‌های بیمه‌ای در حوزه سلامت روان سالمندان قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها: سالمندی، مشاوره سالمندی، آینده‌پژوهی، سناریونویسی، پیشران‌های کلیدی، سلامت روان سالمندان،
زمینه و هدف: با افزایش جمعیت سالمندی در ایران، نیاز به توسعه نظام‌مند خدمات مشاوره و روان‌درمانی سالمندان بیش از پیش احساس می‌شود. هم‌زمان، تحولات نظری، فناورانه و اجتماعی در سطح جهانی بر پیچیدگی این حوزه افزوده و ضرورت آینده‌نگاری و برنامه‌ریزی راهبردی برای خدمات مشاوره سالمندی را برجسته ساخته است. هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های مؤثر بر آینده مشاوره سالمندی در ایران و طراحی سناریوهای محتمل برای هدایت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی این خدمات تا افق ۱۴۲۰ بود.
روش بررسی: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی و آینده‌پژوهانه و بر پایه چارچوب STEEP انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه‌های اثرگذاری–عدم‌قطعیت گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری تماتیک، تحلیل ماتریس اثرات متقابل و نرم‌افزار Scenario Wizard انجام گرفت. در فرایند تحلیل، ۱۳۷ مفهوم اولیه به ۴۱ پیشران و در نهایت به ۱۳ پیشران کلیدی تقلیل یافت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد ۱۳ پیشران کلیدی بر آینده مشاوره سالمندی در ایران اثرگذار هستند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به گسترش نظریه‌های مبتنی بر مغز، متنوع‌شدن تقاضای خدمات، تغییر الگوی ارائه مشاوره، ظهور روش‌های درمانی نوین و افزایش رقابت میان کلینیک‌ها اشاره کرد. بر اساس این پیشران‌ها، سه سناریوی قوی طراحی شد که در میان آن‌ها سناریوهای «نظام نوین مشاوره» و «بازآفرینی مشاوره» بالاترین میزان سازگاری و روایی را کسب کردند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر ضرورت تدوین سیاست‌های راهبردی، بازنگری در آموزش تخصصی مشاوران، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال همراه با تضمین عدالت دسترسی و تقویت چارچوب‌های اخلاقی و حفاظت از داده‌ها تأکید دارند. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای توسعه برنامه‌های آموزشی تخصصی، طراحی خدمات نوین مشاوره‌ای و بازتعریف حمایت‌های بیمه‌ای در حوزه سلامت روان سالمندان قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها: سالمندی، مشاوره سالمندی، آینده‌پژوهی، سناریونویسی، پیشران‌های کلیدی، سلامت روان سالمندان،
واژه‌های کلیدی: سالمندی، مشاوره سالمندی، آینده‌پژوهی، سناریونویسی، پیشران‌های کلیدی، سلامت روان سالمندان
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
روانشناسی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |